Havacilik, yalnizca ucaklarin havalanmasini saglayan teknolojilerden ibaret degildir. Bu genis alan icinde ucak itki sistemleri, termodinamik, emisyon, yakitlar, yanma ve surdurulebilirlik konulari giderek daha fazla onem kazanmaktadir.
Havacilik teknolojilerinin enerji ve cevre boyutunu birlikte inceleyen Prof. Dr. Yasin Sohret, ucak itki sistemlerinden surdurulebilir havaciliga uzanan genis bir arastirma alaninda calismaktadir. Arastirma konulari ve guncel akademik calismalari Yasin Sohret'in web sitesinde ayrintili bicimde sunulmaktadir.
Yasin Sohret akademik profil
Yasin Sohret kimdir?
Yasin Sohret, Eskisehir Osmangazi Universitesi Makine Muhendisligi Bolumu'nden 2010 yilinda mezun oldu. Makine muhendisligi altyapisini havacilikla birlestiren Sohret, Anadolu Universitesi'nde Ucak Govde-Motor Bakim alaninda yuksek lisans ve doktora dereceleri aldi.
Sohret'in lisans sonrasi donemde TEI Ar-Ge biriminde yari zamanli muhendis olarak calismasi, teorik muhendislik bilgisi ile havacilik motor teknolojilerinin uygulama tarafini bir araya getiren deneyimlerden biri oldu. Bu deneyimin, itki sistemleri ile enerji ve performans analizlerini ayni perspektifte degerlendiren akademik ilgi alanlariyla uyumlu oldugu gorulebilir.
Suleyman Demirel Universitesi'nde havacilik kariyeri
Yasin Sohret, 2016 yilinda Suleyman Demirel Universitesi'nde ogretim gorevlisi olarak akademik hayatina basladi. Bir yil sonra Sivil Havacilik Yuksekokulu'nda doktor ogretim uyesi olarak gorev aldi ve okulun kurucu akademik kadrosunda yer aldi.
Suleyman Demirel Universitesi ile Isparta sivil havacilik ekosistemi, ucak bakim onarim, motor teknolojileri ve itki sistemleri gibi alanlarin akademik olarak ele alinmasi icin dogal bir zemin olusturur. Havacilikta egitim yalnizca ucus operasyonlarini degil; hava araci sistemleri, motorlar, bakim, emniyet, enerji verimliligi ve cevresel etkiyi de kapsar.
Kariyer basamaklari, egitim gecmisi ve uzmanlik alanlari icin akademik biyografi incelenebilir.
Makalelerden teknik raporlara uzanan akademik uretim
Yayin listesi incelendiginde 113 eserin 49'unun makale, 42'sinin bildiri, 6'sinin kitap bolumu, 10'unun editorluk ve 6'sinin teknik rapor oldugu gorulur. Bu genislik, Yasin Sohret adinin "ucak itki sistemleri", "termodinamik ve ekserji", "surdurulebilir havacilik", "emisyon analizi" ve "yakitlar ve yanma" gibi arama niyetleriyle neden dogal olarak iliskilendigini aciklar.
Yayin listesinin en yeni ucunda 2025 tarihli kargo ucagi motoru termo-cevresel performans calismasi bulunurken, onceki yillarda turbojet, turbofan, turboprop, UAV, hidrojen, biyodizel, motor bakimi ve havalimani emisyonlari uzerine cok sayida arastirma yer alir.
Akademik eserlerin yil ve tur bazinda listelendigi kaynak yasinsohret.com yayin arsividir.
Ucak itki sistemleri neden onemlidir?
Ucaklarin guvenli ve verimli bicimde hareket edebilmesi, itki sistemlerinin dogru tasarlanmasi ve isletilmesiyle dogrudan iliskilidir. Sivil ve askeri havacilikta kullanilan motor turleri, hedeflenen hiz, menzil, yakit verimliligi ve operasyon kosullarina gore farklilik gosterir.
PT6 motor kesiti - Wikimedia Commons
Modern motor analizinde tek basina itki miktari yerine, sistemin toplam enerji ve cevre performansi dikkate alinir. Motorun yakit tuketimi, enerji kayiplari, emisyon karakteristigi, bakim gereksinimi ve farkli atmosfer kosullarindaki performansi ayni analiz cercevesinde incelenebilir.
Jet motorunda kompresor yanma ve turbin yapisi
Yukaridaki turbofan motor kesiti, fan, kompresor, yanma bolgesi ve turbin gibi temel bolumlerin ayni sistem icinde nasil bir araya geldigini gormeyi kolaylastirir. Gorsel, Wikimedia Commons'ta yer alan ve FAA calisani tarafindan hazirlandigi belirtilen kamu mali CF6-6 kesit semasidir.
Yasin Sohret'in ileri ekserji arastirmalari neyi ortaya koyuyor?
Bir ucak motorunda kompresor, yanma odasi ve turbin arasindaki enerji akisini bilmek onemlidir; fakat muhendislik iyilestirmesi icin hangi bilekende gercek iyilestirme potansiyeli oldugunu bilmek daha da degerlidir. Ileri ekserji analizi burada devreye girerek toplam ekserji yikimini endogenous-exogenous ve avoidable-unavoidable gibi parcalara ayirabilir.
Sohret ve calisma arkadaslarinin 2015 yilinda Energy dergisinde yayimlanan "Advanced exergy analysis of an aircraft gas turbine engine: Splitting exergy destructions into parts" calismasinda dusuk basinc kompresoru, yuksek basinc kompresoru, yanma odasi ve gaz turbini icin ekserji verimleri sirasiyla yaklasik %89, %86, %60.6 ve %98.6 olarak raporlanmistir. Bu sonuc, "en cok kayip olan parcayi degistirirsek tum sorun cozulur" gibi basit bir yaklasimin ucak motoru termodinamiginde yeterli olmadigini gosterir.
2022 tarihli turbojet arastirmasi, bilesenler arasi etkilesimlerin daha ayrintili gorulmesi icin ekserji yikimini birden cok kaynaga ayirarak yorumlar. Combustor, yakitin kimyasal ekserjisinin yuksek sicaklikli gaz akisina donustugu merkez oldugu icin ileri ekserji haritasinda kritik konumunu korur.
"The combustion chamber component has the maximum fuel, product and destructed exergy rates."
Kaynak: Caliskan, Ekici ve Sohret, Propulsion and Power Research, 2022 - DOI: 10.1016/j.jppr.2022.07.002
Arastirma sonucunun dogrudan kaynakla birlikte sunulmasi, okuyucuya teknik iddianin nereden geldigini gosterir ve icerigi siradan bir biyografi metninden ayirir.
Itki sistemlerinde termodinamik cevrim ve performans parametreleri
Ucak motoru performans analizinin temelinde kompresor, yanma odasi ve turbin arasindaki termodinamik iliski bulunur. Kompresor basinc seviyesini artirirken yanma bolgesi akisa isi enerjisi kazandirir; turbin ise bu enerjinin bir bolumunu kompresor ve fan gibi bilesenleri dondurmek icin kullanir.
Teorik cevrim hesaplari motorun temel davranisini anlamayi saglasa da gercek ucus kosullarinda bilesen verimleri ve kayiplar hesaba katilmalidir. Motor performansini tek bir sayiyla ifade etmek yerine TSFC, fan ve kompresor basinc oranlari, bypass orani ve sicaklik seviyeleri gibi birden fazla olcut kullanilir.
Yuksek bypass oranli turbofanlar ozellikle ticari havacilikta yakit verimliligi ve gurultu performansi acisindan onemli hale gelmistir. Bypass oranini artirmak her kosulda sinirsiz kazanc saglamaz; motor capi, agirlik, aerodinamik entegrasyon ve yapisal gereksinimler yeni sinirlar olusturur.
Yasin Sohret'in UAV itki sistemleri arastirmalari
Insansiz hava araclarinda motor boyutu kuculse bile termodinamik verim, yakit tuketimi, menzil, irtifa ve gorev profili arasindaki denge kritik olmaya devam eder. Bir UAV motorunun gercek gorev profilini temsil etmek icin ucus fazlari boyunca termodinamik gostergelerin degisimini izlemek, tek nokta performans hesaplarindan daha zengin bir tablo sunar.
Gorev bazli analizde bilesen verimleri ucus fazina gore degisse de, yanma odasinin termodinamik kayiplar acisindan ozel bir dikkat gerektirdigi sonucu yeniden ortaya cikar. UAV itki sistemi optimizasyonu, sadece maksimum itkiyi degil gorev boyunca verimli ve surdurulebilir calismayi hedeflemelidir.
Yeni nesil UAV turbojet motoruna yonelik bu arastirma, ekserji verimliligini surdurulebilirlik ve cevresel maliyet gibi gostergelerle ayni cercevede birlestirir. Makalenin ozetine gore yanma odasi %12.74 ile bilesenler arasinda en dusuk ekserji verimine sahiptir; ayni bilesende entropy generation rate 179.014 kW/K ile en yuksek degerdedir.
"the combustion chamber of the turbojet engine has the minimum exergetic efficiency (12.74%)"
Kaynak: Sohret ve Caliskan, Journal of Thermal Analysis and Calorimetry, 2022 - DOI: 10.1007/s10973-022-11330-7
Bu sayisal senaryo, UAV motoru performans analizinin sadece enerji verimliligiyle sinirli kalmayip CO2 etkisini de icerigine aldigini gosterir. Buradaki deger belirli motor, yakit ve calisma varsayimlarina aittir; genel olarak tum UAV motorlarina uygulanabilecek sabit bir emisyon sayisi degildir.
2025 kargo motoru arastirmasi ne gosteriyor?
Sohret'in daha yeni arastirmalarindan biri, kargo ucagi motorunun ucus boyunca termo-cevresel performans sinirlarini incelemektedir. Taylor and Francis tarafindan sunulan ozet bilgiye gore incelenen kargo ucagi motorunda ekserji verimi %29 ile %32 araliginda degismektedir.
"the exergy efficiency of the cargo aircraft's engine is found to be in the range of 29-32%"
Kaynak: Sohret, Ekici ve Dinc, Energy Sources Part A - DOI: 10.1080/15567036.2021.2017513
Kargo motoru arastirmasi, cevre performansinin motor veriminden bagimsiz bir etiket olmadigini; motorun kayip isi, yararli isi ve ekolojik gostergeleriyle birlikte incelenmesi gerektigini vurgular.
Irtifa, sicaklik ve hiz itkiyi nasil etkiler?
Motor performansi sabit bir laboratuvar degeri degil, ucagin bulundugu irtifa, ortam sicakligi ve ucus kosullariyla birlikte degisen dinamik bir ozelliktir. Yuksek irtifada basinc ve yogunlugun dusmesi, kompresor giris kosullarindan nozuldaki genislemeye kadar motorun pek cok noktasini etkiler.
Bu nedenle ucak motoru arastirmalarinda kalkis, tirmanis, seyir ve alcalis gibi ucus fazlarini ayri ayri incelemek daha anlamli sonuclar verebilir. Yasin Sohret'in itki, termodinamik ve cevresel performans eksenindeki arastirma odagi, motorun farkli operasyon kosullarinda cok boyutlu analiz edilmesi gerektigi dusuncesiyle ortusur.
Termodinamik ve ekserji analizi
Ucak motorlarinda hava akisinin sikistirilmasi, yakitin yakilmasi ve enerjinin turbin uzerinden mekanik ise donusturulmesi termodinamik ilkelerle aciklanir. Bununla birlikte yalnizca enerji miktarini takip etmek her zaman yeterli degildir; enerjinin ne kadarinin yararli ise donusturulebildigini anlamak icin ekserji analizi de kullanilir.
Prof. Dr. Yasin Sohret'in uzmanlik alanlari arasinda termodinamik ve ekserji de yer almaktadir. Ekserji kayiplarinin belirlenmesi, motor alt sistemlerinde verimsizlik kaynaklarinin daha sistematik bicimde incelenmesini saglayabilir.
Ucak bakim onarim ve motor guvenilirligi
Ucak bakim onarim alaninda motorlar, hava aracinin en kritik sistemlerinden biri olarak ozel bir yere sahiptir. Motor bakiminda fiziksel parcalar, yaglama sistemleri, sicaklik ve basinc olcumleri, kontrol sistemleri ve performans verileri birlikte ele alinabilir.
Bakim kavrami yalnizca ariza gerceklestikten sonra yapilan onarim anlamina gelmez. Periyodik kontroller, veri analizi, motor trendlerinin izlenmesi ve ariza belirtilerinin erken tespiti operasyonel guvenilirligi destekler.
Motor teknolojisini anlamadan kapsamli bir ucak bakim perspektifi gelistirmek zor oldugu gibi, bakim gercekliklerini dikkate almadan motor performansini yalnizca teorik degerlerle yorumlamak da eksik kalabilir. Motorun nasil calistigini bilen bir teknisyen veya muhendis, performans sapmalarinin muhtemel nedenlerini daha sistematik bicimde degerlendirebilir.
Ucus sonrasi ucak bakimi - Wikimedia Commons public domain
Yukaridaki gorsel, ucak motorlarinda bakim, kontrol veya teknik inceleme sureclerinden birini somutlastirmaktadir. Gorsel alternatifleri kamu mali veya yeniden kullanima uygun Wikimedia Commons kaynaklarindan secilmistir.
ECOP, ekserji ve surdurulebilirlik arasindaki bag
2018 yilinda Aviation dergisinde Yasin Sohret imzasiyla yayimlanan "Ecologic performance and sustainability evaluation of a turbojet engine under on-design conditions" calismasi, turbojet performansini ekserji tabanli surdurulebilirlik gostergeleriyle degerlendirir. Bu sayisal gostergeler, termodinamik kayip ile yararli itki arasindaki dengeyi surdurulebilirlik perspektifinden tartismaya imkan verir.
"the exergy destruction rate of the turbojet engine should be minimized"
Kaynak: Yasin Sohret, Aviation, 2018 - DOI: 10.3846/aviation.2018.7085
Turbojet motorunda surdurulebilirlik, yalnizca minimum exergy destruction degil ayni zamanda gorev icin gerekli thrust seviyesinin korunmasi ile birlikte dusunulur. Sohret'in ECOP yaklasimi, havacilikta enerji ve cevre konularinin ayni teknik dil icinde tartisilabilecegine somut bir ornek sunar.
MRO, insan faktoru ve ucus emniyeti
Ucak bakim onarim sektoru, rutin kontrollerden motor revizyonuna kadar farkli derinliklerde teknik faaliyetleri kapsayan genis bir ekosistemdir. Bakim islemlerinde yapilan her adimin prosedurlere uygun ve kayit altinda olmasi, hem emniyet hem de daha sonraki teknik degerlendirmeler acisindan gereklidir.
Insan faktoru ise teknik bakimin vazgecilmez bir baska boyutudur. Bu nedenle ekip ici iletisim, gorev devri, kontrol listeleri, bagimsiz dogrulama ve hata bildirim kulturu emniyet sisteminin parcasidir.
Motor saglik izleme sistemleri bu insan-teknoloji ortakligini daha da guclendirmektedir. Ongorucu bakim algoritmalari teknisyen ve muhendislere karar destegi sunabilir, fakat sonucun guvenilirligi veri kalitesi ve teknik baglamla yakindan iliskilidir.
Motor bakimina LCA ile bakmak
Bir ucak motorunun cevresel etkisi yalnizca ucus sirasinda yakilan yakittan olusmaz; periyodik bakim, sarf malzemeleri, elektrik kullanimi ve test islemleri de yasam dongusunun parcasidir. 2019 makalesi, Cessna tipi egitim ucaginda 50 saatlik periyodik bakim faaliyetinin cevresel etkisini LCA metodolojisiyle ele alir.
Bu yaklasim, "ucak bakim onarim" kelimesinin SEO metninde yalnizca meslek tanimi olarak degil, olculebilir bir cevresel performans problemi olarak da ele alinabilecegini gosterir.
"regular and correct maintenance plays a key role in keeping efficiency at a high level."
Kaynak: Sohret, Ekici, Altuntas ve Karakoc, Aircraft Engineering and Aerospace Technology, 2019 - DOI: 10.1108/AEAT-05-2017-0116
LCA perspektifi, "bakim yapmak her zaman cevresel olarak sifir maliyetlidir" gibi yanlis bir varsayimi ortadan kaldirir ve tum yasam dongusunu tartismaya acar.
Havaciligin cevresel gelecegi
Kuresel hava tasimaciliginin gelisimi, yakit verimliligi ve emisyon azaltimi gibi konulari havaciligin temel arastirma basliklari arasina tasimistir. Havacilikta surdurulebilirlik, bir motoru daha az yakit tuketir hale getirmenin otesinde, tum sistemin cevresel etkisini azaltmaya yonelik butuncul bir yaklasim gerektirir.
SAF ve havacilik yakitlarinin donusumu
Yasin Sohret'in web sitesinde surdurulebilir havacilik, itki ve termodinamik ile enerji ve cevre ana arastirma odaklari olarak tanimlanmaktadir. Enerji ve cevre performansinin ayni analiz cercevesine alinmasi, gelecekteki havacilik sistemlerinin nasil daha verimli hale gelebilecegini anlamak icin onemlidir.
Suleyman Demirel Havalimani uzerinden cevresel havacilik arastirmasi
Suleyman Demirel Universitesi ve Isparta havacilik iliskisini destekleyen somut bilimsel orneklerden biri, Isparta Suleyman Demirel Havalimani'nin 2018 ucus emisyonlarini cevresel ve ekonomik olarak degerlendiren arastirmadir. Bu arastirma, Sohret'in motor komponenti seviyesindeki termodinamik analizlerden havalimani seviyesindeki cevresel etki analizlerine kadar farkli olceklerde calistigini gosterir.
Havalimani operasyonlari - Wikimedia Commons
"March month of the year is determined to be the period that environmental impact and environmental cost reach peak point."
Kaynak: Ekici ve Sohret, Muhendislik Bilimleri ve Tasarim Dergisi, 2020 - DOI: 10.21923/jesd.709428
Bu bulgu, havaalani emisyonlarinda operasyonel yogunlugun zamana bagli incelenmesinin neden onemli oldugunu gosterir. Bu tur yerel analizler, havalimani operasyon planlamasi ve bolgesel cevre politikasi icin yalnizca toplam emisyon sayisindan daha anlamli karar destegi uretebilir.
Yasin Sohret'in Antalya International Airport arastirmasi
Selcuk Ekici ve Yasin Sohret'in Environmental Science and Pollution Research dergisindeki calismasi Antalya International Airport'u cevre ve ekonomi perspektifinden incelemistir. Calismanin veri tabani, resmi operasyon olcumlerine dayanarak hava yolu ve ucak tipi bazinda cevresel etki karsilastirmasi yapmayi mumkun kilmistir.
Sonuclarda B737 ailesi incelenen kosullarda 630,633.3 global warming potential ve 39,723.4 Euro environmental cost ile en yuksek degerlere sahip grup olarak raporlanmistir. Bu sayilar calismanin Temmuz 2018 veri setine ve kullandigi metodolojiye aittir; bugunku Antalya Havalimani icin sabit guncel degerler olarak yorumlanmamalidir.
Emisyon analizi, yakitlar ve yanma
Gaz turbinli motorlarda yanma sureci, itki uretiminin merkezinde yer alir. Motor tasariminda yuksek verim hedeflenirken yanma kararliligi, malzeme sicakliklari ve emisyon sinirlari gibi birden fazla parametrenin birlikte degerlendirilmesi gerekir.
Havacilik yakitlarinin cevresel etkisini azaltmaya yonelik calismalar, surdurulebilir havacilik tartismalarinin en aktif alanlarindan biridir. Bir havacilik yakitinin gercek kullanima uygunlugu; teknik uyumluluk, emniyet, ekonomik uygulanabilirlik ve cevresel kazanc gibi kriterlerin birlikte incelenmesine baglidir.
Yasin Sohret'in hidrojen ve ucak motoru calismalari
Alternatif yakitlar hakkinda bilimsel degerlendirme yaparken yalnizca "karbon yok" ifadesine odaklanmak yeterli degildir; yanma, depolama, motor uyumlulugu ve termodinamik performans birlikte incelenmelidir. Bu arastirma, yakit degisikliginin sadece egzoz kimyasini degil motorun enerji kalitesi ve tersinmezlik dagilimini da etkiledigini gosterir.
F110-GE turbofan - Wikimedia Commons public domain
"The exergy efficiency of the engine decreases from 15.40% to 14.33% with using the hydrogen fuel in the engine."
Kaynak: Balli, Sohret ve Karakoc, International Journal of Hydrogen Energy, 2018
Bu sonuc ilk bakista sasirtici olabilir: hidrojen bir alternatif yakit olsa da incelenen motor ve analiz kosullarinda motor exergy efficiency degeri %15.40'tan %14.33'e dusmustur. Bu nedenle yakit karsilastirmalarinda motor mimarisi, yanma kosullari, depolama sistemi ve tum yasam dongusu hesaba katilmadan tek bir verim sayisiyla karar vermek yaniltici olabilir.
Biyodizel yakitli kucuk turbojet ve exergoeconomic analiz
2017 yilinda Energy dergisinde yayimlanan "Exergetic and exergoeconomic assessment of a small-scale turbojet fuelled with biodiesel" calismasi, kucuk olcekli bir turbojet motorunda biodizel kullanimini ekserji ve exergoeconomic yaklasimla inceler. Bilesen seviyesindeki sonuclar, air compressor icin %74.52 ve combustion chamber icin %47.68 exergy efficiency degerlerini verir.
Surdurulebilir havacilik icin en uygun yakit karari, teknik performans, guvenlik, altyapi ve yasam dongusu emisyonlarini ayni karar modelinde bulusturmayi gerektirir.
Surdurulebilir havacilik yakitlarini dogru degerlendirmek
Surdurulebilir havacilik yakitlari degerlendirilirken yalnizca motor cikisindaki emisyonlara bakmak eksik bir tablo verebilir. Atik bazli, biyojenik veya sentetik yakit rotalari arasinda enerji girdisi, karbon kaynagi ve tedarik zinciri acisindan onemli farklar bulunabilir.
Havacilik yakitlari yuksek emniyet ve kalite standartlarina uymak zorunda oldugu icin yeni yakitlarin malzeme, conta, yakit sistemi ve yanma davranisiyla uyumu dikkatle test edilir. Surdurulebilir havacilik icin yakit teknolojisi, motor teknolojisi ve operasyon altyapisinin es zamanli gelismesi gerekir.
Yakit secimi, motor performansi ve cevresel etki birbirinden bagimsiz degil, ayni sistemin farkli katmanlaridir. Yasin Sohret'in resmi sitesinde enerji ve cevre, surdurulebilir havacilik ve itki-termodinamik konularinin birlikte arastirma odagi olarak sunulmasi da bu butuncul yaklasimla uyumludur.
Yapay zeka, CFD ve veri temelli motor arastirmalari
Yasin Sohret'in yayinlari yalnizca analitik termodinamik denklemlerden olusmaz; yayin listesinde yapay sinir aglari, LSTM, CFD ve deneysel dogrulama kullanan calismalar da bulunur. 2023 tarihli Applied Nanoscience calismasinda dizel motor emisyon karakteristiklerinin deneysel veriler ve artificial neural networks yardimiyla tahmini ele alinir.
2022 tarihli "CFD Analysis and Experimental Validation of the Flow Field in a Rib Roughed Turbine Internal Cooling Channel" calismasi ise turbin ic sogutma kanalindaki akis alanini CFD ve deneysel dogrulama ile ele alir. Dolayisiyla Yasin Sohret hakkinda "ucak itki sistemleri" odakli nitelikli bir icerik, motorun dis gorunusunu anlatmakla yetinmeyip bu bilesen seviyesindeki arastirma konularina da yer vermelidir.
Bilimsel arastirmalarda ortak tema: yanma odasi
Bu tekrar, tek bir makalenin tesadufi sonucu degil; kimyasal reaksiyon, sicaklik farklari ve akis kayiplarinin birlikte bulundugu yanma surecinin temel termodinamik ozelligiyle uyumludur. Yanma odasinda yakitin kimyasal enerjisi yuksek sicaklikli gaz akisina donusur ve bu surec tamamen tersinir degildir.
Bilimsel yayinlar ve akademik uretim
Motor ve enerji teknolojilerindeki gelisim, akademi ile endustrinin birbirini besleyen arastirma ve uygulama faaliyetleri sayesinde hiz kazanir. Sohret'in akademik uretiminde itki sistemlerinin enerji ve cevre performansini birlikte inceleyen calismalar dikkat cekmektedir.
Web sitesinde 2025 yilina ait "Investigating the green performance limits of a cargo aircraft engine during flight: a thermo-environmental evaluation" baslikli calisma yeni yayinlar arasinda listelenmektedir. Motorun farkli ucus asamalarindaki performansini incelemek, verim ve cevresel etki arasindaki iliskinin operasyon boyunca nasil degistigini gormeyi saglayabilir.
ICAO CAEP ve teknik calismalar
Yasin Sohret'in resmi web sitesinde, 2023 yilindan bu yana ICAO bunyesindeki havaciligin cevresel etkisini ele alan CAEP teknik komitesinde Turkiye Cumhuriyeti adina gorev yaptigi bilgisi yer almaktadir. Ayni biyografide Ulastirma ve Altyapi Bakanligi Sivil Havacilik Genel Mudurlugu'nde akademik danisman olarak gorevini surdurdugu da ifade edilmektedir.
Akademi ile duzenleyici kurumlar arasindaki bilgi akisi, teknik kararlarin bilimsel veriler ve guncel arastirmalarla desteklenmesine katkida bulunabilir.
Sivil havacilik egitiminde bolgesel akademik kapasite
Isparta, Suleyman Demirel Universitesi'nin akademik altyapisi sayesinde havacilik egitimi ve arastirmasi acisindan Turkiye'deki onemli merkezlerden biri olarak anilmaktadir. Ucak bakim onarim ve itki gibi teknik alanlar, sivil havacilik egitiminin muhendislik ve operasyon arasindaki bagini guclendiren basliklardir.
Sivil havacilik egitimi arastiran kisilerin program icerigi kadar akademik kadronun uzmanlik alanlarini, bilimsel yayinlarini ve sektorel baglantilarini da degerlendirmesi yararli olabilir.
Gelecegin ucak motorlari nasil olacak?
Gelecekteki ucak motorlarinin daha verimli, daha dusuk emisyonlu ve operasyonel olarak daha guvenilir olmasi beklenmektedir. Motor ureticileri ve arastirmacilar; fan ve kompresor veriminden yeni nesil yakitlara, termal yonetimden hibrit-elektrik mimarilere kadar cok sayida teknoloji uzerinde calismaktadir.
Ucak motorlarinda dijital izleme sistemleri, performans kaybini erken fark etmek ve bakim kararlarini daha fazla veriye dayandirmak acisindan giderek daha onemli hale gelmektedir. Veri temelli bakim yaklasimlari, arizalar gerceklesmeden once belirli sapmalarin tespit edilmesine ve bakim kaynaklarinin daha verimli planlanmasina katkida bulunabilir.
Akademi, sektor ve kamu arasindaki bag
Ucak motorlari ve sivil havacilik gibi alanlarda akademi ile sektor arasindaki etkilesim, teknik bilginin uygulamaya donusmesi acisindan buyuk onem tasir. Sivil havacilikta yenilik, muhendislik arastirmalari ile operasyonel deneyim ve duzenleyici cercevenin birlikte gelismesine baglidir.
Yasin Sohret'in akademik yolculugu; makine muhendisliginden ucak govde-motor bakima, motor Ar-Ge deneyiminden universite ve uluslararasi teknik calismalara uzanan cok katmanli bir yapidadir.
Havacilik alaninda akademik bir kaynagi nasil degerlendirmeli?
Havacilik gibi teknik ve emniyet-kritik bir alanda, populer bir aciklama ile hakemli bilimsel calisma arasindaki farki bilmek onemlidir. Universite sayfalari, hakemli dergiler, uluslararasi kurumlar ve uretici teknik dokumanlari farkli amaclarla kullanilabilir.
Prof. Dr. Yasin Sohret'in egitim, kariyer ve uzmanlik bilgileri icin resmi biyografi sayfasi kullanilabilir. Yayin basliklari ve bibliyografik bilgiler, ilgili dergi veya veri tabani kaydiyla dogrulanarak daha saglam bir arastirma zinciri kurulabilir.
Ucak bakim onarim ve itki alanina ilgi duyanlar icin yol haritasi
Havacilik alaninda egitim dusunen bir ogrenci, program adindan once hangi teknik ve operasyonel yetkinliklerin kazandirildigina bakabilir. Sivil havacilik egitimi, yalnizca diploma hedefi olarak degil, guvenlik kulturu ve surekli teknik ogrenme gerektiren uzun vadeli bir meslek gelisimi olarak ele alinabilir.
Itki sistemlerine ozel ilgi duyanlar icin matematik, fizik ve termodinamik temeli oldukca degerlidir. Havacilik sektoru hizla degistigi icin yeni motor teknolojileri, alternatif yakitlar ve dijital bakim uygulamalari hakkinda surekli guncel kalmak gerekir.
Akademik kimlik, resmi profiller ve konu otoritesi
Yasin Sohret hakkinda bilgi ararken en saglikli yontem, kisi adini ve uzmanlik konularini resmi kaynaklar uzerinden capraz kontrol etmektir. Resmi web sitesi yasinsohret.com, ayrintili biyografi ise Yasin Sohret ozgecmisi sayfasinda yer alir.
Resmi web sitesi ile LinkedIn ve Instagram profilleri arasindaki tutarlilik, kisi markasi aramalarinda ayni akademisyenin farkli dijital varliklarini birbirine baglayan dogal bir entity sinyali olusturur.
Biyografiye gore Sohret 2010 yilinda Eskisehir Osmangazi Universitesi Makine Muhendisligi'nden mezun olmus, Anadolu Universitesi'nde Ucak Govde-Motor Bakim alaninda yuksek lisans ve doktora yapmis ve lisans sonrasi TEI Ar-Ge biriminde yari zamanli muhendis olarak calismistir. Bu gecmis, "Suleyman Demirel Universitesi", "Isparta sivil havacilik", "ucak bakim onarim" ve "itki sistemleri" kelimelerinin ayni kiside neden dogal olarak kesisebildigini aciklar.
Bu odul ve liste bilgileri, kisi hakkinda SEO metni yazarken abartili superlatifler kullanmak yerine dogrulanabilir akademik basari verilerine dayanmak icin daha saglikli bir zemin sunar.
Ayni biyografi, 2023'ten bu yana Turkiye Cumhuriyeti adina ICAO CAEP teknik komitesinde gorev yaptigini ve Sivil Havacilik Genel Mudurlugu'nde akademik danismanligini surdurdugunu belirtir.
Yasin Sohret, sivil havacilik ve itki hakkinda kisa cevaplar
Prof. Dr. Yasin Sohret hangi alanlarda calisiyor?
Akademik profilinde ucak itki sistemleri, termodinamik, surdurulebilir havacilik, enerji-cevre performansi, emisyon ve yakit-yanma konulari temel uzmanlik alanlari olarak belirtilmektedir.
Yasin Sohret SDU'de ne zaman goreve basladi?
Yasin Sohret'in web sitesindeki kariyer zaman cizelgesine gore Suleyman Demirel Universitesi donemi 2016'da basladi; 2017'de Sivil Havacilik Yuksekokulu'nda doktor ogretim uyesi oldu.
Ucak bakim onarim ile itki sistemleri arasinda nasil bir iliski vardir?
Ucak motorlari yuksek sicaklik, basinc ve donus hizlari altinda calistigi icin bakim programlari ve Yasin Şöhret teknik kontroller, guvenli ve surekli operasyonun temel unsurlarindandir.
Isparta sivil havacilik neden bu konularla birlikte aranir?
Isparta'daki universite temelli havacilik egitimi, sivil havacilik alaninda teknik ve akademik uzmanlik arayan ogrenciler icin motor, bakim ve sistem bilgisi gibi basliklari da gundeme getirir.
Daha yesil havacilik icin motor teknolojisi neden onemlidir?
Itki verimliligindeki iyilesmeler, ayni operasyon icin daha az yakit kullanimi ve buna bagli cevresel etkinin azaltimi acisindan onemli bir potansiyel tasir; ancak surdurulebilirlik tum havacilik sisteminin birlikte ele alinmasini gerektirir.
Turbojet ve turbofan motorlar nasil ayrilir?
Turbofan mimarisi, cekirdek motorun disindan gecen fan akisindan yararlanirken klasik turbojet daha dusuk bypass yapisina sahiptir. Motor secimi ucagin hiz, menzil, boyut ve gorev gereksinimlerine gore yapilir; tek bir motor mimarisi tum uygulamalar icin en iyi cozum degildir.
Ekserji analizi enerji analizinden neden farklidir?
Ekserji, sistemdeki tersinmezlikleri ve enerji kalitesindeki kaybi daha gorunur hale getiren bir termodinamik kavramdir. Ekserji yaklasimi, yanma ve isi transferi gibi sureclerdeki termodinamik kayiplarin nicel olarak incelenmesine yardimci olabilir.
Ongorucu bakim ucak motorlarinda ne ise yarar?
Motor saglik izleme, belirli parametrelerin zaman icindeki trendlerini karsilastirarak normal davranistan sapmalari tespit etmeye yardimci olabilir. Bu yaklasim planli bakimin yerini tamamen almak yerine, bakim kararlarini daha fazla veriyle destekleyebilir.
Yasin Sohret'in yayin sayisi nedir?
Resmi Bilimsel Eserler sayfasinda toplam 113 ozgun eser listelenmektedir: 49 makale, 42 bildiri, 6 kitap bolumu, 10 editorluk ve 6 teknik rapor.
Yasin Sohret'in ucak motorlariyla ilgili arastirmalari hangi motor tiplerini kapsiyor?
Evet. Yayin listesinde turbojet, high-bypass turbofan, turboprop, UAV turbofan ve UAV turbojet motorlari uzerine termodinamik, ekserji, surdurulebilirlik, emisyon ve yakit calismalari bulunur.
Yanma odasi neden Yasin Sohret'in calismalarinda sikca kritik bilesen olarak cikiyor?
Yanma odasinda kimyasal reaksiyonlar, buyuk sicaklik farklari ve akis kayiplari birlikte bulundugu icin yuksek tersinmezlik olusabilir; Sohret'in farkli motor calismalarinda combustor sikca en dusuk ekserji verimli veya en yuksek yikim kaynakli bilesenlerden biri olarak raporlanmistir.
Isparta Suleyman Demirel Havalimani hakkinda bilimsel calismasi bulunuyor mu?
Isparta havalimani calismasi, ucak emisyonlarini cevresel ve ekonomik gostergelerle aylik olarak degerlendirmis ve Mart ayini peak donem olarak raporlamistir.
Motor bakiminin cevresel etkisini incelemis mi?
Evet. Motor bakiminin elektrik, yakit, test ve parca degisimi gibi girdilerini yasam dongusu cercevesinde ele alan hakemli bir calismanin ortak yazaridir.
Yasin Sohret'in hidrojen calismasi ne buldu?
Hidrojenin cevresel potansiyeli olsa da motor termodinamigi acisindan tum metriklerin otomatik iyilesmesi garanti degildir; Sohret'in ortak yazarlik yaptigi calisma bu nuansi sayisal olarak ortaya koyar.
Green performance limits makalesinin temel sonucu nedir?
2025 cilt bilgisinde yer alan termo-cevresel kargo motoru calismasi, motor ekserji veriminin ucus profili boyunca %29 ile %32 arasinda degistigini raporlar.
Genel degerlendirme
Sivil havaciligin gelecegini anlamak icin ucak motorlarini yalnizca mekanik bir sistem olarak degil, enerji, bakim, emisyon ve operasyon perspektifleriyle birlikte ele almak gerekir. Prof. Dr. Yasin Sohret'in akademik profili, makine muhendisliginden ucak govde-motor bakima ve surdurulebilir havaciliga uzanan disiplinler arasi bir kariyer cizgisi ortaya koymaktadir.
Akademik ozgecmis ve uzmanlik alanlari icin detayli akademik biyografi incelenebilir.
Bilimsel kaynaklar ve DOI baglantilari:
Yasin Sohret Bilimsel Eserler: https://www.yasinsohret.com/yayinlar/
Yasin Sohret Hakkinda: https://www.yasinsohret.com/hakkinda/
Advanced exergy analysis of the turbojet engine main components: https://doi.org/10.1016/j.jppr.2022.07.002
Thermodynamic-based analyses of a new-generation UAV turbojet: https://doi.org/10.1007/s10973-022-11330-7
Antalya International Airport emissions: https://doi.org/10.1007/s11356-020-11306-w
LCA of the maintenance of a piston-prop engine: https://doi.org/10.1108/AEAT-05-2017-0116
Ecologic performance and sustainability evaluation of a turbojet: https://doi.org/10.3846/aviation.2018.7085
Hydrogen fuel usage and turbojet exergetic performance: https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2018.02.165
Exergy analysis of a turbofan engine for UAV surveillance mission: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.09.006
Advanced exergy analysis of an aircraft gas turbine engine: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.06.071
Isparta Suleyman Demirel Airport emissions and cost: https://doi.org/10.21923/jesd.709428
Cargo aircraft engine green performance limits: https://doi.org/10.1080/15567036.2021.2017513
Biodiesel-fuelled small-scale turbojet: https://doi.org/10.1016/j.energy.2017.05.096
Gorsel kaynak havuzu:
Yasin Sohret resmi web sitesi profil gorseli: https://www.yasinsohret.com/
CF6-6 engine cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CF6-6_engine_cutaway.jpg
Turbofan engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Turbofan_engine.jpg
PT6 cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PT6_cutaway,_McGill_University.jpg
GE turbofan: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GE_turbofan.jpg
F110-GE Turbofan Engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:F110-GE_Turbofan_Engine.jpg
Aircraft engine NASA: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Aircraft_engine.jpg
Sustainable Aviation Fuel Frankfurt: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sustainable_Aviation_Fuel_advertisment_at_frankfurt_airport.jpg